Lucaswashier

Afghanistan=Vietnam. De parallellen liggen voor het oprapen. Toch hoor je het bijna nooit hardop zeggen en ontkennen politici dat die situaties met elkaar vergelijkbaar zijn. In ieder geval in de meer zuidelijke provincies, waar Uruzgan toe behoort.

Ik heb het al eens eerder geschreven. Elke boerenlul kon met een middag googlen een redelijk beeld krijgen van wat er in Afghanistan, Uruzgan, speelde. Met die informatie alleen, konden de argumenten waarmee de politiek de Uruzgan missie verkocht, al lek geschoten worden. Van wederopbouw kon sowieso nooit sprake zijn. Om iets te wederopbouwen, moet er ooit wat gestaan hebben. Er stond nagenoeg niets in Uruzgan aan bruggen, elektriciteitscentrales en andere infrastructuur. Het zou dus om te beginnen al om een bouwmissie gaan, geen wederopbouwmissie.

De officiële naam van Afghanistan is: Islamitische Republiek Afghanistan. Dat zegt eigenlijk al genoeg, maar dan zou het een erg kort stuk worden. Buiten Kaboel, wat geen westerse stad is, is Afghanistan een land van valleien waar over elke vallei een krijgsheer of stamhoofd heerst, en niet het bevoegde gezag. Ongeacht of deze bewoners wel of geen sympathie voor de Taliban hebben, allen zijn zeer achterdochtig, zo niet vijandig naar vreemdelingen toe en op de eerste plaats moslim. In Vietnam waren (in ieder geval) de gelovers in Ho’s doctrine, de fanatieken. In Afghanistan is bijna iedereen een Mo fanaat. En we weten wat Mo van ongelovigen vond. Waar zal dan de loyaliteit liggen? Zeker als het ‘kruisvaarders’ en ‘oorlog tegen de islam’ spel goed gespeeld wordt. En dat wordt het.

De gewone burgers in de valleien kennen nagenoeg alleen corruptie en machtswellust van gezagsdragers, waar ze er al heel wat van voorbij hebben zien komen de laatste dertig jaar. Je kunt de apathie, zo niet onwilligheid van de bevolking tegenover de vreemdelingen goed met die van Zuid-Vietnam in de zestiger jaren met GI’s vergelijken. Een 155 mm afzwaaier of verkeerd doorgegeven ‘to bomb’ coördinaat, maakt het winnen van de hearts en minds er ook niet beter op.

Het middagje googlen bracht verder aan het licht dat het land met 32 miljoen inwoners, waarvan 60% analfabeet, een mix van etniciteiten en volkeren kent. Bevolkingsgroepen: Pashtun 42%, Tadzjieken 27%, Hazara 9%, Oezbeken 9%, Aimak 4%, Turkmenen 3%, Beloetsji 2% en overigen 4%. Die stammen, religieuze stromingen en etnische groepen hebben wat moeite met het multiculturele gedachtegoed zoals van bijvoorbeeld de PvdA. Ze brengen het nogal matig in de praktijk. Vogelaar kan haar prachtroeping er echt fantastisch aan de man brengen. De man inderdaad, want van vrouwen neemt men er zoals we weten weinig aan. Wat dat betreft, en meer, hadden we achteraf beschouwd de inval van de USSR van harte moeten toejuichen in 1979.

Goed, een onherbergzaam wespennest vol oude dan wel makkelijk inwisselbare loyaliteiten, ook wat afhankelijk van de koers van de papaver. Die waren we nog vergeten. Al hebben velen er nauwelijks te vreten, de halve bevolking leeft met een onbezwaard geweten van het telen van papaver, dan wel de productie of smokkel van de eindproducten waar honderdduizenden hun leven mee slopen. Een soort tabaksfabrikanten zullen sommigen zeggen, maar is dat echt een een-op-een vergelijking?

Dan is er nog de tactisch-strategische situatie. Die is zo mogelijk nog meer Vietnam. Daar hadden de communisten een vrijhaven in Noord-Vietnam (en China), dat alleen af en toe van bovenaf belaagd werd. Nu heeft de tegenstander het zelfs nog makkelijker. In het westelijke deel van het ongemoeid gelaten Pakistan, kan naar hartelust getraind worden. De strijders kunnen er een paar maanden bijkomen, hun AK’s repareren en nieuwe munitie inslaan. Ze kunnen er IED’s ontwikkelen en de onderdelen hiervoor aanmaken. Geen B52 die van boven duizend ponders in het eten gooit. Ideaal. Charlie kon er alleen maar van dromen.

Een van de lessen die de Amerikanen leerden in Vietnam, was dat van negen tot vijf vechten, niet werkte. Ook geen hearts&minds won. ‘s Ochtends uit je UH-1 Huey springen, de hele dag door de jungle achter Charlie aan, of in de rijstvelden waar elke boer een VC kon zijn en niet zelden ook was. ‘s Avonds terug naar bier en burgers. Dan keerde Charlie terug en rekende lokaal af op hoe vriendelijk en behulpzaam de GI’s waren begroet. “We held the day, they held the night” was de song, weet u nog? Zo gaat het nu weer. De UH-1 Huey is nu een UH-60 Black Hawk, de CH-47 Chinook zit wat verder in het alfabet, zo ook de M16′s en AK’s, maar verder lijkt het een jungleloze herhaling zonder enige lering uit het verleden.

En geen generaal die zegt, “dit is gekkenwerk”, zelfs geen zandhaas, zo lijkt het. Of we krijgen het niet te horen. Wat de generaals bezielt om stilzwijgend hun opdrachten uit te voeren, begrijp ik niet. Zeker de Nederlandse sterren niet. Die moeten het namelijk ook nog eens met een compleet uitgekleed, graatmager half minimum doen. Het enige dat ik kan begrijpen als reden om in Uruzgan te zitten, is om loyaal naar Amerika toe te zijn. Dat is een bewezen vriend. Dat het boegbeeld momenteel wat van een bloemkool weg heeft, doet weinig aan die vriendschap af.

Maar wat dan?

Stel je een paar simpele vragen. Los van het ‘verdienen’ verhaal waar het Afghanen betreft, hoe belangrijk is Afghanistan? Wat voor vitale belangen spelen er voor ons? Is dat de miljarden euro’s en dollars, de tientallen, honderden of duizenden levens waard?

Zo ja, , gá er dan verdomme ook voor. Niet met één lullig bataljon, maar met zoveel troepen als nodig is om elk dorp van betekenis in je aangewezen regio te bezetten of te ‘pacificeren’, of welk eufemisme maar goed klinkt voor tere zielen. Meer dan een bataljon kan Nederland nauwelijks meer in het veld brengen, dus bij ons is de rek er sowieso uit. Zestien miljoen inwoners en we kunnen eigenlijk maar één bataljon in actie houden. Daar verbleekt het gebroken geweertje op de Grebbeberg bij.

Net als de Britten in Maleisië in de jaren vijftig en zestig, zorg dat al het voedsel (dagelijks) centraal gedistribueerd wordt zodat de Taliban niet van ‘het land’ kan leven. Zelfs met roven en plunderen kunnen ze dan weinig binnenhalen. Ook moet elke Afghaan zijn buks inleveren zodat elke Afghaan in burger met een buks, automatisch een Talib is. Dat maakt de zaken iets makkelijker.

Pakistan krijgt twee keuzes. Zelf de madrassas, opleidingskampen en wapenfabriekjes in West-Pakistan slopen, of ISAF sloopt ze. Als ze voor de eerste optie kiezen, kijken ISAF waarnemers goed mee of de boel niet geflest wordt. Als Pakistan weigert, is het zinloos om door te gaan of je moet Pakistan ook de oorlog verklaren. Meer smaken zijn er niet als je wilt winnen. Daarna kan er misschien gebouwd worden.

Tot slot, de centrale regering in Kaboel doet het op ‘onze’ manier, of we vertrekken. Simpel, en aan hen de keus. Geen flauwekul meer van studenten die het VN handvest downloaden en hier de doodstraf voor krijgen met ons als bewaker van de corrupte halve gare geloofsidioot die rechter is. Verder alle papaver omploegen en eetbare producten gaan verbouwen, of anders zijn we eveneens pleiterik.

Wat mij betreft optie ‘pleiterik’. De Afghanen mogen het zelf uitzoeken in hun zelfverkozen stenen tijdperk. Alle culturen zijn volgens correcten ook gelijkwaardig, dus wat moeten we daar? Mochten we toch willen blijven doormodderen omdat we solidair met de Britse squaddies en Amerikaanse grunts willen zijn, er zijn belazerdere motieven, zeg dat dan ook. Een lelijke motivatie is vaak beter te pruimen dan een gelogen mooie.

Tags: oorlog, Uruzgan