Lucaswashier

Aan: fvjole@2525.com, Francisco van Jole.

Beste Francisco,

In je -De mening die niet bestaat-betoog van 16 mei op denieuwereporter.nl , schreef je,

- -Persoonlijk heb ik ook zo mijn ervaringen met dergelijke erupties van haat. Ik word met enige regelmaat doodgewenst, om maar wat te noemen.

“Welkom op straat Francisco”, zou ik zeggen. De straat wordt bevolkt door een meer gemeleerd gezelschap dan de kringen waarin jij normaal vertoeft. Op straat zijn er ogenschijnlijk geen regels. Op straat zegt men wat men op dat moment voelt. Niet iedereen gebruikt hierbij subtiele taal. “Ga eens deaud”, is een populaire term die je niet letterlijk moet nemen. Het is als “ik kon hem wel vermoorden”. Dat resulteert ook zelden in bloedbaden.

Maar het opvallende van dergelijke grove reacties is dat ze alleen op internet te vinden zijn. Tenminste dat is mijn persoonlijke ervaring. Ik spreek regelmatig in het openbaar, neem deel aan discussies en debatten maar hoor dan nooit – en ik benadruk nooit -dergelijke reacties.

Beste Francisco, je hoort het daar niet omdat de kringen waarin je verkeert, een redelijk afgesloten ‘old boys’ netwerk is waarin deelnemers (m/v) veelal op gedachtegoed, verbaal expressievermogen en passende beschaafdheid zijn gescreend. Op de buis zie je in bijna alles, niet meer dan een paar honderd mensen over het scherm zweven. Dat is wat mager op zestien miljoen. De brute botteriken, zoals jij ze ziet, worden zoveel mogelijk buiten de deur gehouden. Tja, dan is het altijd leuk en aardig.

Wel heb ik een paar keer meegemaakt dat ik in een normaal gesprek met iemand raakte en dat die vervolgens op een weblog een heel andere voorstelling gaf van wat er besproken was met woorden als -ik heb hem eens flink de waarheid gezegd-. Een enkele keer benaderde ik zo iemand achteraf om te vragen waarom hij dat deed: “Ach, dat is allemaal maar een geintje. Het is maar internet.”

Wellicht. Vergeet niet dat een ervaren mediamens als jij, veel makkelijker voor publiek spreekt, zeker voor de camera, dan iemand die van straat komt. Dat maakt wat timide zo’n eerste paar keer voor een troep wolven in de zaal, of het boze elektrieke oog dat alles voor eeuwig vastlegt.

Oorlogsmisdadiger
Dat gefantaseer en het gebrek aan enig gevoel voor proporties komt in de beste kringen voor. Een medewerker van De Nieuwe Reporter vergeleek me onlangs op een weblog met een ‘oorlogsmisdadiger’. – - Dat effect is ook waarneembaar bij lezers van weblogs waar nieuws tot amusement wordt opgepimpt. Ze weten natuurlijk dat het allemaal flauwekul is maar ondertussen denken ze wel dat het waar is. Het onderscheid tussen feit en fictie is nog maar amper te maken. – -

Je lijkt me beter in het uitdelen van termen als ‘oorlogsmisdadiger’ dan in het incasseren. Dit terzijde. Er is een TV programma dat leeft van de leugens in MSM. En, er zichzelf regelmatig aan schuldig maakt. De vaste columnist aldaar, weet er regelmatig een hoop eenzijdige of ietwat zuinig met de feiten omgaande betogen uit te persen. Soms vermoed ik een Amerikafobie bij hem. Dat is een ‘jij bak’. Vergis je echter niet, het ene blog is het andere niet. Er zijn er aardig wat die hun feiten wel serieus nemen. De vorm, niet vreemd, is individueler. En ja, er zit puin bij. Het is net MSM. De pluriformiteit en het gebrek aan ordening is zowel de kracht, als de zwakte van dit nog immer jonge internetmedium. Het kost tijd om de meer betrouwbare sites van de gepimpte flauwekul te onderscheiden. Onbekend maakt ook hier onbemind.

Onbeteugelde reageerdrift
Een vriendin wees me op een reactie die ze had geschreven op de site van NRC waarin ze onder een verzonnen naam zich in welgekozen woorden lovend over een nieuwe gratis krant uitliet. Diezelfde krant had ze net tegenover mij de grond ingeboord. Hoe kan dat? – - We houden onszelf en anderen kortom voor de gek met onbeteugelde reageerdrift.

Misschien houd je er vreemde vriendinnen op na. Elke boerenlul die wel eens wat in een Regels voor goede Journalistiek blaadje bij de tandarts heeft gelezen, weet dat dit soort anekdotes niet representatief zijn, maar hooguit illustratief. Niet zelden illustratief voor het eigen gedachtegoed. Het NOS journaal en anderen, maken soms handig gebruik van de kracht van het schetsen van een straatmening als zijnde representatief.

Er zit een ander naar trekje aan. Veel van de verzonnen meningen lijken maar een doel te hebben: de auteur het zwijgen op te leggen en het debat te smoren. –

Je laat je monddood maken. Op straat moet je van je af kunnen afbijten. In MSM, ook door jou, worden mensen regelmatig tot de grond toe afgebrand. Ik hoef maar aan de vele Anne Frank en aanpalende verwijzingen te denken die menigeen ten deel viel. Verwensen kun je op vele manieren. De straat is niet erger dan MSM, maar anders.

–Tegelijkertijd is de mogelijkheid tot direct reageren een van de mooiste eigenschappen van internet. Hoe kun je nu de reactiemogelijkheid bewaren en einde maken aan fake-meningen?

Er zijn geen regels voor en die moeten er niet komen ook. Het staat een ieder vrij om zelf te bepalen of, en hoe, er gereageerd kan worden. Hetzelfde geldt voor het wel of niet modereren en censureren, ook wel meulenbelten genoemd. Meulenbelt je alles wat je niet aanstaat? Moet kunnen, het is jouw plek, maar zeur dan niet over gescheld op je gevoerde beleid.

Anonimiteit
Fake-meningen gaan hand-in-hand met anonimiteit. Haal die anonimiteit weg en het probleem is opgelost. Want dan is het in ieder geval de mening van een bestaand persoon geworden. Kranten en tijdschriften bezitten de sleutel tot het maken van zo’n registratiesysteem, ze doen dat immers al met hun abonneebestand. Koppel dat aan een online identiteit. Dat wil niet zeggen dat anonieme reacties geweerd moeten worden maar het zou interessant zijn de lezer een keuze te bieden: ik wil alleen echte reacties lezen of doe mij ook maar de anonieme. – -

Ik houd ook niet zo van dat anonieme. Dat is persoonlijk. Het is echter nou eenmaal een feit dat velen opener hun mening geven als ze anoniem zijn. En, sommigen moeten vanwege hun betogen of tekeningen, over hun schouder kijken. Het lijkt me wederom een vrije keuze voor de sitebeheerder (m/v). Ik ben wel van mening dat organen of personen die vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel hebben, of zouden moeten hebben, zeer voorzichtig met het gummetje moeten omgaan. Zo is de term meulenbelten ontstaan. Voor velen, een vals gehanteerd gummetje.

Michiel Mans